> daitch | mokotoff | soundex <
// D-M Soundex - geavanceerde fonetische codering voor Joodse en Oost-Europese namen
Meerdere codes
Genereert meerdere codes voor onduidelijke uitspraak.
6-cijferige codes
Consistente 6-cijferige numerieke codes voor alle namen.
Joodse namen
Geoptimaliseerd voor naampatronen in Jiddisch en Hebreeuws.
>> technische informatie
Hoe Daitch-Mokottoff werkt
Daitch-Mokottoff Soundex, ontwikkeld in 1985 door Gary Mokottoff en Randy Daitch, is een uitbreiding van de Amerikaanse Soundex, speciaal ontworpen voor Joodse en Oost-Europese achternamen. In tegenstelling tot de klassieke Soundex, die slechts één code oplevert, kan D-M meerdere codes genereren om verschillende mogelijke uitspraken af te dekken, vooral belangrijk voor namen die uit het Hebreeuws, Jiddisch, Pools, Russisch en Duits zijn getranslitereerd.
Waarom Daitch-Mokottoff gebruiken
- Joodse genealogisch onderzoek
- Vergelijken van Oost-Europese achternamen
- Databanken met overlevenden van de Holocaust
- Zoeken in immigratie- en passagierslijsten
- Naamvergelijking bij meertalige transliteratie
D-M-Soundex-voorbeelden
Varianten van Joodse achternamen:
Cohen-varianten:
Cohen → [556000, 456000]
Cohn → [560000, 460000]
Kohn → 560000
Kahn → 560000
Kagan → 556000
Moskowitz-varianten:
Moskowitz → 645740
Moszkowicz → 645740
Moskovitz → 645740
Moskovich → [645750, 645740]
Voorbeeld met meerdere codes:
Auerbach → [097500, 097400]
CH → 5 of 4
Levert twee codes op
Belangrijke regels:
- CH → 5 of 4 (afhankelijk van de context)
- CK → 5 of 45
- Beginvocalen → 0
- DZ, DZH, DZS → 4
- TSH, TZH → 4
>> veelgestelde vragen
Wat is Daitch-Mokottoff Soundex?
Daitch-Mokottoff Soundex is een fonetisch coderingssysteem dat in 1985 is ontwikkeld, specifiek voor Joodse en Oost-Europese achternamen. Het verbetert de Amerikaanse Soundex door beter om te gaan met schrijfvarianten in namen die zijn getranslitereerd uit het Hebreeuws, Jiddisch, Pools, Russisch en Duits.
Waarom worden er meerdere codes gegenereerd?
D-M Soundex genereert meerdere codes omdat veel lettercombinaties verschillend worden uitgesproken, afhankelijk van de brontaal. Zo wordt "CH" in het Duitse "Bach" anders uitgesproken dan in het Engelse "Chair". Meerdere codes zorgen voor goede matches, zelfs als de oorspronkelijke uitspraak onbekend is.
Hoe verschilt het van American Soundex?
D-M Soundex gebruikt numerieke codes van 6 cijfers (in plaats van 4 tekens), ondersteunt meer lettercombinaties, genereert meerdere codes voor ambigue gevallen en is afgestemd op Joodse en Oost-Europese naampatronen, waarmee de traditionele Amerikaanse Soundex moeite heeft.
Waar wordt D-M Soundex gebruikt?
Het wordt veel gebruikt in Joodse genealogische databanken, Holocaust-herinneringsprojecten, immigratie- en passagiersregisters, begraafplaatsregisters en andere systemen die veel Joodse of Oost-Europese namen met meerdere schrijf- en transliteratievarianten verwerken.
// Vergelijking
| Naam | Format | Voorbeeld |
|---|---|---|
| American Soundex | letter + 3 digits | Robert → R163 |
| Daitch-Mokotoff | 6 digits (0-padded) | — |
// Snelle referentie
Format 6 digits, padded with 0 (e.g. 123400) Authors Randy Daitch and Gary Mokotoff, 1985 (Avotaynu) Target Slavic and Yiddish surnames (Eastern European Jewish genealogy) First the first letter is coded as a digit too (Soundex keeps the letter) Branch some sounds have two possible codes -> a name can yield several codes Match two names match if ANY code of one equals ANY code of the other
>> Meer vragen
V: Waarom genereert Daitch-Mokotoff meerdere codes?
A: Sommige lettercombinaties klinken per taal anders. Het algoritme vertakt daarom en geeft alle plausibele 6-cijferige codes. Twee namen zijn een match als een code van de ene gelijk is aan een code van de andere.
V: Hoe verschilt D-M van het Amerikaanse Soundex?
A: Soundex geeft een letter plus 3 cijfers en is gemaakt voor het Engels. Daitch-Mokotoff (1985) geeft 6 cijfers, codeert ook de eerste letter als cijfer en houdt rekening met Slavische en Jiddische klanken. Dat geeft minder valse treffers bij Oost-Europese namen.
V: Waar gebruikt men Daitch-Mokotoff in de praktijk?
A: Vooral in genealogie, zoals in de databases van JewishGen en Avotaynu, waar een naam in veel spellingen voorkomt: varianten van dezelfde achternaam krijgen dezelfde code en worden samen gevonden.